Klient indywidualny

Ochrona dóbr osobistych


Nasza kancelaria adwokacka specjalizuje się w reprezentacji przed sądem osób, których dobra osobiste zostały bezprawnie naruszone. W imieniu naszych klientów występujemy do sądu z roszczeniami o:

  • naprawienie szkody z tytułu bezprawnego naruszenia dobra osobistego,
  • zadośćuczynienie za doznaną krzywdę,
  • zobowiązanie osoby, która naruszyła dobro osobiste, do podjęcia działania w celu usunięcia skutków tego naruszenia, a w szczególności do złożenia oświadczenia o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.

Roszczenia przysługujące osobie, której dobro osobiste zostało naruszone.

Nie każde naruszenie prawa innego człowieka, do życia w sposób wolny od dyskomfortu i w sposób nieskrępowany, rodzi po stronie tej osoby uprawnienie do dochodzenia w sądzie ochrony naruszonego dobra osobistego. Konieczną przesłanką dla skutecznego dochodzenia ochrony dóbr osobistych jest bezprawność ich naruszenia. Przykładowo, osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu na karę pobawienia wolności, nie ma prawa do skutecznej ochrony przysługującego jej dobra osobistego w postaci prawa do wolności, albowiem pozbawienie jej wolności następuje w tym przypadku w sposób zgodny z prawem. Natomiast osoba zatrzymana, która była przetrzymywana na komisariacie policji ponad 48 godzin bez przekazania jej do dyspozycji sądu, z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztu, może dochodzić zadośćuczynienia lub odszkodowania za czas pozbawienia jej wolności powyżej 48 godzin od chwili zatrzymania, albowiem po tym czasie, pozbawienie wolności jest niezgodne z prawem.

Bezprawność działania (zachowania się innej osoby) należy pojmować w sensie obiektywnym, bez włączania w jego treść elementu subiektywnego winy. Podstawą oceny czy dane działanie jest bezprawne, jest sprzeczność z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Oznacza to, że bezprawne będzie nie tylko działanie wprost niezgodne z przepisem prawa, ale również działanie, które jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasad współżycia w społeczeństwie.

Kodeks cywilny wprowadza przy tym zasadę domniemania bezprawności naruszenia dobra osobistego. Oznacza to, że w przypadku skierowania pozwu do sądu o ochronę dobra osobistego, to pozwany musi udowodnić, że jego działanie, naruszające określone dobro osobiste innego człowieka, było zgodne z prawem.

Podstawowym roszczeniem związanym z ochroną dóbr osobistych jest prawo żądania zaniechania działania, które zagraża (ale jeszcze nie narusza) cudzemu dobru osobistemu. Przykładem takiej sytuacji jest planowanie opublikowania artykułu, w którym dana osoba ma być opisana niezgodnie z prawdą, w negatywnym świetle i w sposób krytyczny. Jej dobro osobiste w postaci czci nie zostało jeszcze naruszone, gdyż publikacja jeszcze nie nastąpiła, ale jest już zagrożone. Osoba, której cześć jest zagrożona, może skutecznie domagać się przed sądem ochrony poprzez zakazanie publikacji tego artykułu.

Katalog dóbr osobistych każdego człowieka

Kodeks cywilny w art. 23 wymienia przykładowy katalog dóbr osobistych każdego człowieka i zalicza do nich: zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko, pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. Są to jednak tylko przykłady dóbr osobistych, natomiast cały katalog jest o wiele szerszy, a można wręcz powiedzieć, że katalog dóbr osobistych człowieka jest nieskończony.

Przykładowo, można tutaj wskazać na słynną sprawę zamiany przez personel szpitala, tuż po urodzeniu, jednego z bliźniąt z innym dzieckiem, w wyniku czego do rodziców bliźniąt faktycznie trafiło jedno bliźnię i dziecko z drugiej rodziny, natomiast drugie bliźnię trafiło do tej drugiej rodziny. Pomyłka wyszła na jaw po około 18 latach, albowiem zamienione dzieci wychowywały się w tym samym mieście. W tej sprawie sąd uznał, że doszło właśnie do naruszenia dobra osobistego zamienionych dzieci w postaci prawa do życia w rodzinie i na tej podstawie nakazał Skarbowi Państwa wypłacić wysokie zadośćuczynienie za wyrządzoną krzywdę.

Innym przykładem dobra osobistego jest prawo kultu pamięci po zmarłej osobie najbliższej. Ochronie podlegają również poufne informacje dotyczące zdrowia.

Najczęstszym przypadkiem sądowych spraw o ochronę dóbr osobistych są te, które dotyczą rozpowszechniania nieprawdziwych i nierzetelnych informacji za pomocą środków masowego przekazu (prasa, telewizja, radio, Internet).

Pełny katalog dóbr osobistych jest niemożliwy do wyliczenia, albowiem nieskończona jest liczba prawdopodobnych sytuacji, w których uprawnienie człowieka do życia, w sposób wolny od dyskomfortu lub skrępowania, może być bezprawnie naruszone.

Definicja dóbr osobistych

Dobra osobiste są to uprawnienia człowieka do życia wolnego od wszelkiego dyskomfortu czy skrępowania. Dotyczą one tylko człowieka jako istoty ludzkiej w sensie uniwersalnym. Wszelkie działania, które w sposób bezprawny naruszają dobre samopoczucie człowieka, mogą stanowić działania naruszające jego dobra osobiste. Dobra osobiste mogą przejawiać się w różnych sferach prawnych, nie ograniczają się tylko do dóbr osobistych o charakterze ściśle cywilnoprawnym. Jak widać zakres pojęcia „dobra osobiste” jest bardzo szeroki i dotyczy wszelkich aspektów życia człowieka.

Prawnicy naszej Kancelarii adwokackiej w Warszawie oferują profesjonalną pomoc w zakresie ochrony dóbr osobistych takich jak wizerunek, renoma, prywatność, cześć, zdrowie, imię i nazwisko, swoboda sumienia, tajemnica korespondencji czy nietykalność mieszkania. Do dóbr osobistych zaliczamy również wartości niematerialne związane z twórczością naukową, artystyczną czy wynalazczą. Wszystkie te kwestie regulowane są przez przepisy prawa autorskiego, cywilnego, karnego. Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone, może z pomocą prawnika żądać zaniechania prowadzących do tego działań, a także zadośćuczynienia w postaci określonej kwoty bądź wpłaty na wskazany cel charytatywny. Jeśli wraz z naruszeniem dób osobistych dochodzi do szkody majątkowej, taka osoba może domagać się również odszkodowania. Chętnie pomagamy w tego rodzaju sprawach – jeśli mają Państwo problem, wystawczy skontaktować się z naszą Kancelarią.